Gdy ucieka kostka – niestabilność stawu skokowego

Problem uciekającej kostki

Podczas uprawiania sportu mogą zdarzać się sytuacje, w których źle postawiona stopa powoduje „uciekanie kostki” do boku. Gdy zdarza się to stosunkowo rzadko, na nierównym podłożu i nie dochodzi do nadwyrężenia stawu skokowego, w większości przypadków nie świadczy to o poważnym problemie ortopedycznym. Co innego, gdy w przeszłości skręciliśmy kostkę, zlekceważyliśmy proces rehabilitacji, a teraz borykamy się z ciągłym uczuciem niestabilności stawu skokowego.Wtedy chodzeniu szybszym krokiem lub bieganiu nawet po równym podłożu towarzyszy niepewność i częste uciekanie kostki do boku. W okolicy stawu skokowego często pojawia się opuchlizna, a dotyk w tym miejscu może wywołać nieprzyjemne odczucia lub nawet ból.

Jeśli uprawiasz sport i borykasz się z podobnym problemem, wskazane jest wykonanie badania USG stawu skokowego, by ustalić plan dalszego postępowania. Zaniedbanie niestabilności może skończyć się ponownymi kontuzjami oraz przedwczesnym zwyrodnieniem stawu skokowego.

Kasia z recepcji

Skręciłeś kostkę i szukasz ortopedy specjalizującego się w leczeniu stawu skokowego?

Umów wizytę w centrum medycznym ULTRAMEDICA u lek. med. Roberta Panikowskiego, aby otrzymać diagnozę i plan leczenia.

Umów wizytę u ortopedy w Krakowie

Na czym polega skręcenie stawu skokowego

Skręcenie stawu skokowego to kontuzja polegająca na uszkodzeniu więzadeł stabilizujących staw skokowy. Najczęściej dochodzi do urazu więzadeł położonych z boku stawu skokowego – dzieje się to w trakcie postawienia stopy na jej zewnętrznej krawędzi w warunkach obciążenia masą ciała. To które więzadło ulega uszkodzeniu, zależy od pozycji stopy w chwili urazu a także od wytrzymałości samego więzadła. Więzadło to może ulec jedynie naciągnięciu (1 stopień skręcenia), częściowemu naderwaniu (2 stopień skręcenia) lub całkowitemu zerwaniu (3 stopień skręcenia). Dodatkowo może dojść nawet do uszkodzenia torebki stawowej.

Zwykle uszkodzeniu najczęściej ulega więzadło skokowo-strzałkowe przednie (ATFL, ang. anterior talofibular ligament). Gdy siła urazu jest duża, 3.stopniowi skręcenia ATFL może towarzyszyć uszkodzenie drugiego ważnego więzadła-piętowo-strzałkowego(CFL, ang. calcaneofibular ligament).

Objawami skręcenia kostki jest obrzęk, możliwe zasinienie skóry (krwiak), ból oraz utrudnienie chodzenia. Nasilenie objawów zależy od stopnia skręcenia, liczby uszkodzonych więzadeł oraz od obecności uszkodzeń innych tkanek miękkich, a także ewentualnych urazów chrzęstno-kostnych kości skokowej.

Powikłania nieleczonego skręcenia stawu skokowego

Każde skręcenie stawu skokowego powinno zostać zdiagnozowane przez lekarza ortopedę. Chodzi o określenie stopnia skręcenia oraz dalsze zalecenia co do postepowania. Rehabilitacja po skręceniu stawu skokowego jest koniecznością, jeśli nadal chcemy z przyjemnością uprawiać sport, nie bojąc się o kolejne kontuzje.

W momencie uszkodzenia więzadła dochodzi do zniszczenia zlokalizowanych w nim receptorów czucia głębokiego, które uczestniczą w procesie automatycznego napięcia odpowiednich mięśni, by ustawić staw skokowy w bezpiecznej stabilnej pozycji. Utrata receptorów zawsze powoduje upośledzenie czucia położenia stawu skokowego – czujemy się niepewnie, gdy stajemy na kontuzjowanej nodze. Czucie głębokie można poprawić odpowiednio ukierunkowaną rehabilitacją i przywrócić w ten sposób funkcjonalną stabilność stawu.

Czasami skręcenie kostki jest na tyle poważne (3 stopień), że staw traci stabilność mechaniczną. Leczenie zachowawcze może okazać się niewystarczające. Osoby uprawiające sport powinny wtedy rozważyć proponowane przez lekarza ortopedę leczenie operacyjne. Jest to bardzo ważne, ponieważ na tle przewlekłej niestabilności mechanicznej szybciej rozwija się pourazowa choroba zwyrodnieniowa stawu. Powtarzające się przeciążenia mogą dotyczyć także ścięgien mięśni strzałkowych, zwiększając ryzyko ich podwichania się.

Postępująca choroba zwyrodnieniowa stawu skokowego powoduje stopniowe ograniczenie ruchomości kończyny dolnej oraz ból coraz bardziej utrudniający podejmowanie aktywności fizycznej. Zaniedbanie takiego stanu może doprowadzić za kilka lub kilkanaście lat do sytuacji, w której konieczna będzie wymiana stawu skokowego na sztuczny implant (zabieg wszczepienia endoprotezy) lub jego usztywnienie (zabieg artrodezy).

Diagnostyka niestabilności stawu skokowego

USG stawu skokowego

W trakcie wizyty ortopedycznej lekarz wykona dynamiczne badanie USG stawu skokowego. Badanie to umożliwia ocenę wydolności więzadeł w trakcie testu stresowego. Badanie USG pozwala także ocenić stan okolicznych tkanek miękkich oraz częściowo niewielki obszar chrząstki bloczka kości skokowej.

Inne badania obrazowe

Badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny lub tomografia komputerowa nie zawsze są potrzebne. Są natomiast niezbędne w sytuacji, w której uraz był na tyle poważny że rozważany jest zabieg operacyjny.

Leczenie operacyjne niestabilności stawu skokowego

Leczenie operacyjne niestabilności przednio-bocznej stawu skokowego polega na naprawie lub rekonstrukcji uszkodzonych więzadeł (najczęściej ATFL i/lub CFL). Jest wiele metod operacyjnych – wybór tej najwłaściwszej zależy od uwarunkowań anatomicznych uszkodzenia więzadła oraz doświadczenia operatora. Chirurg zaopatruje także inne uszkodzenia powstałe wskutek skręcenia stawu skokowego. Po operacji konieczna jest rehabilitacja, która obejmuje terapię manualną oraz ćwiczenia. Powrót do aktywności fizycznej jest możliwy zwykle w 4 miesiącu po zabiegu (po uszkodzeniu samych więzadeł), ale zależy on także od rodzaju zabiegu który wykonano.

Reasumując, nie należy lekceważyć nawykowego uciekania kostki, ponieważ może być to przyczyna poważnych problemów ze stawem skokowym w przyszłości.